Üç adet ayak üzerine oturan bir kafadan oluşan ve sıkça yeri değiştirilerek, belirli bir düzlemde ve belirli bir hızda sabit titremeden veya sallamadan görüntü elde edebilmek amacı ile film kamerası, profesyonel video kamera, amatör video kamera, fotograf makinesi, teleskop, ölçüm cihazları gibi görüntü ile ilgili araçları daha kolay kullanmamızı sağlayan ve yapılacak hareketlerin zorluğuna, kullanılacak zemine, görüntü alacağımız cihazın ağırlığına göre modelleri üretilen kamera aksesuarıdır.Dünyada üzerine ağırlık konulduğunda en zor devrilen geometrik şekil üçgen prizma olarak hesaplanmış ve sehpalarda bu mantık uygulanmıştır. Bu nedenle sehpa ayakları üç tanedir.
Tripod kelimesi de buradan ortaya çıkmıştır. Kameranın güvenli bir şekilde belirlenen yükseklikte konumlanması sehpa ile sağlanır.Sehpa, üretim özelliklerini göz ardı edersek üç bölümden oluşmaktadır. Kafa, Sehpa Ayakları, Yıldız.Eskiden sehpa ayakları ahşap olarak, kafa ise sağlam olsun diye ağır metalden imal edilmekteydi. Çok sağlam olan bu tip sehpalarda kamera ağırlığı problem olmuyordu. Ancak sehpa ağırlığı uzun mesafelerde taşınmasını zorlaştırıyordu. Teknolojinin ilerlemesiyle çeşitli fiber ve ametal karışımlar sayesinde sehpaları hafif malzemelerden üretmek mümkün oldu.Kameralarda dar açılı objektiflerin kullanılabilmesi için kesinlikle kamerayı sert bir zemine koyarak sabitlemek veya sehpa gerekmektedir. Objektif açısı daraldıkça, kamera üzerindeki ufak sarsıntılar bile abartılı olarak hazırlanan kompozisyonda hissedilecektir
[align=center]KAFA[/align]
Tripod ayakları üzerine monte edilen kafa, özellikleri ve kalitesine göre sehpa değerlendirilmelidir.
Çünkü kafa aslında en önemli ve karmaşık parçadır. Tripodun maddi olarak ta en değerli parçasıdır. Bütün kontrol mekanizması, yaylar ve ağırlıklar kafa üzerinde bulunur. Profesyonel bir tripodun kafası üzerinde duran kamera ile her türlü hareketi kolayca yapabilirsiniz.Kafa üzerinde ve içinde bulunan parçalar; Kızak, denge numaratörü, denge kilidi, kumanda kolu yatağı, kumanda kolu, su terazisi, su terazisi lamba düğmesi, elektronik devresi ve pili, pan kilidi, tilt kilidi, tilt ağırlığı, fren yayları, üretici markası, sehpa üretim seri numarası, modeli.
Devrilme nedeniyle oluşacak darbelere, ıslanmaya, kum tanelerine, aşırı neme, elektrik akımına karşı sehpanın en çok korunması gereken parçası kafadır. Aşırı soğuk havalarda gövde içindeki yağların donarak hareketi yavaşlattığına, güneş ışığına direk olarak maruz kaldığında ise yağların eriyerek aktığına tanık olunmuştur. Su terazisi yatağına iyi yapıştırılmadığında düşüp kaybolmaktadır.
Kafa Sıkıştırma Cıvatası Sehpa kafası gerekli ayarlar yapıldıktan sonra, ayak üzerine kafa sıkıştırma cıvatası ile sabitlenir. Kameramanın çalışacağı görüntü üzerindeki düzlemlerin doğru olması amacı ile su terazisi ayarını yaptıktan sonra sehpa kafasının sabitlenmesi gerekir. Veya özel amaçlarla gereken dikey ve yatay ayarlar yapıldıktan sonra kafa sabitleştirme cıvatası ile sehpa kafası sabitlenir.
Sehpa üzerine kamera kurulurken kafa sabitleme cıvatası sıkıştırılarak kameranın düşmesi engellenmelidir. Su terazisi ile düzlem ayarı yapılmadan önce de kafa sabitleme cıvatası sıkıştırılmalıdır.
TRIPOD AYAKLARI
Dünyada üzerine ağırlık konulduğunda en zor devrilen geometrik şekil üçgen prizma olarak hesaplanmış ve sehpalarda bu mantık uygulanmıştır.
Bu nedenle sehpa ayakları üç tanedir. Tripod kelimesi de buradan ortaya çıkmıştır. Kameranın güvenli bir şekilde belirli bir yükseklikte konumlanması sehpa ayakları ile sağlanır. Gövdeden sonra sehpanın en önemli parçasıdır.
Üretimi basit gibi görünse de yakından incelendiğinde iç içe geçen alüminyum veya fiber borulardan imal edildiği, bu boruları birbirine kenetleyen bir kilit sisteminden meydana geldiği görülecektir. Ayakların üst kısmında ayakları birbirine bağlayan ve gövdenin monte edildiği gövde yatağı bulunur. Ayakların alt kısmında ise stüdyo tipi ayaklarda, yıldızın geçirileceği top şeklinde lastik pabuç, aktüel tip ayaklarda ise ayak çivisi bulunmaktadır.
Eskiden tripod ayakları ahşap olarak imal edilmekteydi. Çok sağlam olan bu tip sehpalarda kamera ağırlığı problem olmuyordu. Ancak sehpa ağırlığı uzun mesafelerde taşınmasını zorlaştırıyordu. Teknolojinin ilerlemesiyle çeşitli fiber ve ametal karışımlar sayesinde sehpaları hafif üretmek mümkün oldu.Kolay kırılmayacak, eğilmeyecek, ıslak ortamlardan, toz zerreciklerinden zarar görmeyecek ve uzun süre elde, omuzda taşınabileceği düşünülerek hafif malzemelerden üretilmektedir.
Kameranın zemine en yakın seviyelere ve mümkün olduğu kadar yükseğe kurulması için sehpa ayakları kademeli üretilmiştir. Profesyonel bir sehpa ayağı üç kademeli olup ilk kademe normal sehpa yüksekliği, ikinci kademe insan boyu, diğer kademe ise insan boyundan yukarısı düşünülerek üretilmiştir. Fotograf makinelerinde kullanılan sehpalar genelde makinenin ağırlığına göre daha basit ve hafif seçilir. Katlandıktan sonra daha az yer kaplaması için küçük sehpalar kullanılır. Sehpaların ağır veya büyük objektifler için objektife monte edilen modelleri de vardır.
Hatta sadece tek ayaklı monopodlar da bu amaçla kullanılır.Kameramanın çalışacağı konuya, istenilen efekte ve zeminin durumuna göre kamera konumu ve yüksekliği belirlenir. Bu belirlenen yüksekliğe kameranın kurulabilmesi sehpanın yetenekleri ile doğru orantılıdır. Çekim için tespit edilen açının zemini eğik olabilir, merdivene, bir bahçe duvarına denk gelebilir. Sehpa ayaklarını ayarlayarak güven duyduğumuz her yere kamerayı konumlandırabiliriz. Sehpanın ayaklarının açısının, bir ayağın uzun veya kısa olmasının, zeminin eğiminin hiç bir önemi yoktur. Önemli olan sehpanın kafasının yatay düzleme olan paralelliğini sağlamaktır.
Yatay düzlem ile kafanın, kızağın, dolayısıyla kameranın paralelliğini sağlamak için kafa üzerindeki su terazisinden yararlanılır.
SEHPA TASINMASI
Sehpa uzun süre taşınabilecek şekilde katlanmak üzere tasarlanmıştır. Sehpa kutusu taşımak için elverişli değildir.
Ancak daha hafif üretilen sehpalar için yapılan bez çantalar taşımak için üzerlerine askı takılarak üretilmektedirler. Bu sayede sapından tutarak el ile veya askıdan omuza takarak taşımak mümkündür.Çekim sırasında kamera yer değiştirdiğinde, daha kısa mesafelerde taşımak için sehpayı kutusuna koyma ihtiyacı duyulmaz. Ancak sehpanın taşınması için tecrübelerle elde edilmiş bilgilere gerek duyulacaktır.Eğer kamera ile birlikte sehpa taşınmaya çalışılırsa;Yüksekte olan kamera bir yere çarpılabilir,Sehpa bir yerlere, bir kişiye çarpılabilir,Taşıyıcı kişinin ayağı takılabilir, kayabilir.
Başka bir kişi veya cisim taşıyıcı kişiye, kameraya, sehpaya çarpabilir,Kamera kilitleri açık ise denge bozulabilir,Kamera kilitleri aşırı eğimden dolayı boşalabilir.Bütün bu durumlarda kameraya, sehpaya, başka insanlara, cisimlere zarar vermek kaçınılmazdır.
Taşıyıcının düşmesi halinde ise;Kamera, kamera aksesuarları, objektif, filtreler zarar görecektir,Zemin, çarpılan nesneler, belki çekilen konu zarar görebilir,Taşıyıcının kolu, parmakları kırılabilir,Bel kemiğinde ve omurunda kaymalar meydana gelebilir,Sehpa ayakları arasında ciddi organ sıkışmaları meydana gelebilir.Sehpa taşımanın önemini anlatmak için bunlar yeterlidir sanırım. Sehpayı nakletmek için mutlaka üzerindeki yük boşaltılmalıdır.
Sehpa üzerindeki yük boşaltıldıktan sonra, sehpa katlanarak taşınmalıdır.
