Film, bir görüntünün kaydedilmesi için gerekenen önemli buluştur. Filmi teknik olarak incelendiğinde aslında ne kadar mükemmel bir yapıda olduğu görülebilir. Bilim adamları filmi bulduğunda belki de sonuçlarının bu kadar etkili ve değerli
olabileceğini ve yeni bir sanat yarattığını belki de bilmiyordu. Film sayesinde insanoğlu tarihi yazarken en önemli delilleri de görüntüleyebilecekti.
FILM CESITLERI
Üretildikleri malzeme boyutuna ve ışığa, renklere karşı olan duyarlığına göre filmleri çeşitlendirebiliriz. Renkli filmler ise kendi arasında pozitif ve negatif olarak ayrılırlar.
Siyah Beyaz Negatif Filmler
Yapisi:
Bir fotoğraf baskısı grinin bütün tonlarını üzerinde barındırır. Bu tonlar kartın tabanının verebileceği maksimum siyahtan, beyaza kadar çeşitli tonları içerir. Aynı zamanda kartın üzerinde maksimum beyaz ve maksimum siyah küçük oranlarda temsil edilmelidir. Bir siyah beyaz fotoğraf kartında elde edilebilecek parlaklık oranı kartın türüne göre değişebilir. (taban yapısına, Kartın parlak veya mat olmasına,emülsiyonun yapısına). Örneğin: parlak bir kağıda yapılan baskıda en açık bölümden geriye yansıyan ışık ,en koyu yerden yansıyan ışıktan 1/50 defa daha fazla ışık yansıtır.
Parlak kağıtlar en yüksek çözünürlüğü ve aynı zamanda taban rengine göre en beyazı verirler. ( Siyahla beyaz arası 5,5 stop ) Çok mat ve pütürlü bir yüzeye sahip bir kartta bu oran 1/20 ye kadar düşer. Bu yüzden fotoğraf kağıdına basılan görüntünün parlaklık oranı, gerçekteki orijinali gibi olması beklenemez. Çünkü, doğada karşılaşılacak parlaklık oranı 1/1600 kadar olabilir. Bazen ¼ gibi parlaklık oranlarınla da karşılaşılır. Dolayısıyla parlaklık oranları fotoğraf kartında ancak temsil edilebilir.
Öncelikle herhangi bir negatifin kullanımıyla o negatife kaydedilebilecek parlaklık oranının bilinmesi gerekir. Eğer poz konu üzerinde detay istenen en koyu noktayı ancak yakalayabilecek şekilde verilmişse, Bu en koyu gölgenin değerinden başlayarak , 256 kez daha parlak değere ulaşıncaya kadar bütün ton değerlerini kaydedebilir.1/256 dan daha büyük parlaklık değerleri de sıklıkla görülebilir. Bu gibi durumlarda uygun developman süreleri uygulanır. Çekimde karşılaşılan parlaklık değerleri ne kadar yüksek olursa olsun ,uygulanacak pozlandırma ve developman süreleriyle negatife, fotoğraf kartının kontrast aralığında kaydedilmelidir.
Esnemeyen birçok taban üzerine kaplanmış gümüş bileşiklerinden oluşur. 1mm² bir milyon kristal (gren) bulunur. Kaplama üzerindeki ince jelatin gümüş bileşiklerinin zarar görmemesini ve filmin banyo ve kurutma sırasında kıvrılmasını önler. Elde edilen negatif filmden, pozitif bir görüntü elde edebilmek için negatif siyah-beyaz kağıda baskıları yapılır.
Siyah-beyaz filmlerde görüntü Siyah-beyaz olmasına karşılık, değişik renkteki ışıklar, değişik yoğunlukta tonlar oluştururlar. Film üzerindeki emülsiyonun ışığın renklerine gösterdiği tepki, duyarkat yapısına bağlı olarak değişir. Fotoğrafçı pozlandırdığı konuyu renkten arındırılmış görsel bir işlemi ve geriye kalabilecekleri görebilmelidir.
Duyarkat yapısına göre siyah - beyaz filmleri şöyle gruplayabiliriz.
Pankromatik duyarkatlar
Ortokromatik duyarkatlar
Ortonom duyarkatlar
Kızılötesi duyarkatlar
Röntgen filmleri
Siyah-Beyaz Pozitif Filmler
Renkli pozitif filmler gibi kullanılır. Film bileşikleri Renkli negatif filmlerdekine benzer olup sadece siyah-beyaz ve tonlarını ortaya çıkaracak bileşiklerden oluşmuştur. Siyah beyaz fotografı seven ve baskısını yapamayan kişiler tarafından kullanılır. Ama henüz kendine renkli negatif filmler gibi bir yer bulamamıştır.
Siyah-Beyaz pozitif film üretilmektedir. Profesyonel çalışmalarda kullanılmaktadır. Ancak profesyoneller bile başka bir yöntem kullanmaktadırlar. Herhangi bir siyah-beyaz filmi normalden daha çok pozlarsak filmin negatifi ters oluşur bu sayede pozitife dönüşür.
Ilford marka XP-II 400 asa siyah-beyaz filmi, makinemizin ayarını 50 asa değerine getirerek pozlarsak sekiz kat fazla ışıkla pozlamış oluruz. Filmin negatifi banyodan sonra pozitif gibi çıkacaktır. Bu yöntem kullanılarak siyah-beyaz dia çalışmak mümkündür.
Renkli Negatif Filmler
Filmi pozlayıp banyo ettikten sonra vizörden gördüğümüz veya konunun renklerinin tam tersi ( tamamlayıcısı ) bir görüntünün elde edildiğini görürüz. Gökyüzü mavi ise film banyo edildikten sonra sarı bir görüntünün oluştuğunu, ağaç yeşillerinin kırmızıya dönüştüğünü gözlemleyebiliriz. Bu filmin kimyasal yapısından ileri gelmektedir. Bu nedenle bu tip filmlere negatif film denir.
Renkli negatif filmden karta baskı yapıldığında renkler normal oluşacaktır. Bu işlem kullanılan banyo ve renkli baskı kartının özel kimyasallardan yapılması sonucudur. Renkli negatif filmlerde renkler ters oluştuğu için slayt film gibi gözle veya dia makinesiyle seyredilemezler. Bu sırada görüntü siyah beyaz negatif filmlerde olduğu gibidir.
Renkli filmlerin bir başka özelliği de kullanılan ışık tipine göre yapılmış olmalarıdır. Eğer gün ışığında çalışılacaksa veya yapay olarak 5600 Kº civarında bir ışık kaynağı kullanılıyorsa day light ( gün ışığı ) film tipi üretilmiştir. 3200 Kº yapay ışık altında tungsten ışık kaynağı kullanılacaksa tungsten film tipi üretilmiştir. Ancak bu sayede konunun renkleri doğal, insan gözünün gördüğü gibi çekilebilmektedir.
Renkli filmlerde doğal renkleri elde etmek istiyorsak, mutlaka kelvinmetre kullanarak ışığın renk sıcaklığını ölçmemiz ve renk düzeltme filtreleri kullanarak bu değerleri filme empoze etmemiz gerekmektedir.
Bütün renkli filmlerde üç fonksiyonel ışığa duyarlı bileşik tabakadan meydana gelir. Her tabaka bir ana renge karşı hassastır. Bu tabakaların üstten itibaren sırası: mavi, yeşil ve kırmızıdır. Mavi ışığın yeşil ve kırmızıya duyarlı diğer tabakalara etki etmemesi için maviye duyarlı tabakanın altına bir sarı filtre tabakası konmuştur. Bu tabaka geliştirme işleminden sonra saydam hale gelir. Amacı beyaz ışıktan maviyi çıkararak alttaki tabakaları etkilemesini önlemektir.
Renkli filmlerde her bileşik tabakası ışığa duyarlılığı sağlayan gümüş bileşikleri içerirler. Geliştirme banyosunda meydana gelen boyama maddeleri her bileşiği kendi karakterine uygun boyar. Daha sonra gümüş bileşikleri filmden temizlendikten sonra geriye sadece boyama maddeleri kalır. Eğer banyo işlemlerinden sonra negatif tabakaları ayırabilseydik. En üste maviye duyarlı tabakada orijinali mavi olan yerler sarı, yeşile duyarlı olan tabakada orijinali yeşil yerler megenta, kırmızıya duyarlı tabakada orijinali kırmızı yerler cyan olarak görünürdü.
Negatif filmler, pozitif filmlerin aksine doğadaki görüntünün ters renk ve tonlarda görüntünün oluşmasını sağlayan filmlerdir. Negatif filler üzerinde görüntü, renk ve ton bakımından bütünüyle ters olarak oluşur. Fotoğrafı çekilen cisimdeki beyaz kısımlar siyah, siyah bölümler beyaz ve öteki renklerde koyuluklarına göre yarım tonlu olarak film üzerine geçerler. Bu tür filmler en yaygın kullanılan filmlerdir.
Doğadaki renklerin aynısını film üzerinde görünmesini sağlayan pozitif renkli ve renklerin tam tersinin görünmesini sağlayan negatif renkli filmler ışığa ve renge karşı duyarlıdırlar. Çıkarmalı yönteme dayanan bütün renkli fotoğraf filmleri (fotoğraf kartları) üç işlevsel duyarkat tabakasından oluşur. Her tabaka bir ana renge karşı duyarlıdır. Bu tabakalar sırasıyla, mavi, yeşil ve kırmızıdır. Her duyarkat tabakası ışığa duyarlılığı sağlayan gümüş bileşikleri içerir. Geliştirme banyosunda film üzerindeki boyama maddeleri, her duyarkatı kendi ana rengine boyar. Daha sonra gümüş bileşikleri film üzerinden temizlenir ve geriye sadece boya maddeleri kalır. Doğada mavi olan yerler film üzerinde sarı, yeşil yerler macenta ve kırmızı yerler siyan renkte gözükür.
Renkli negatiften karta baskı yapıldığında doğada olan görüntüler aynen kart üzerinde oluşur. Film ve karlardaki renk duyarkatlarının arasına çeşitli renk filtreleri konarak renklerin birbirine karışması önlenmiştir. Örneğin mavi tabakanın altına sarı filtre konarak mavi ışığın yeşil ve kırmızıya duyarlı diğer tabakaların etkilenmesi önlenir. Bu tabaka üzerine düşün beyaz ışık içerisinden mavi rengi emerek alttaki tabakaların etkilenmesini önler. Sarı filtre tabakası geliştirme işleminden sonra saydamlaşır.
Negatif Renkli Film Çeşitleri
Gün Işığı ( Day Light ) Filmler
B - Tipi Film
Genelde gündüz çalışmalarında kullanılması için üretildiğinden bu ismi almıştır. Gün ışığının renk ısısı 5000Kº - 6000Kº civarında en iyi sonucu verirler. 5600Kº civarında renk ısısına sahip flaş, projektör, kaynak makinesi benzeri yapay ışık kaynaklarında kullanılır.
Yapay Işık Tipi ( Artifical veya Tungsten ) Filmler
A - Tipi Film
Fotografçılıkta kullanılan Photoflood lambalarıyla kullanılır.
S - Tipi Film
3800Kº civarındaki beyaz ışık flaşlarıyla kullanılır.
B - Tipi Film
Projektörlerin 3200Kº tungsten lambaları altında çalışırken, evlerde kullanılan akkor Flamanlı lambalar ile çalışırken kullanılan film tipidir.
Atölye Filmleri
120 Roll tipi ve daha büyük formattaki filmlerdir. Profesyonel çalışmalarda kullanılmaktadır.
RENKLi POZiTiF FiLMLER
Reversal, Dönüşümlü, Dia Pozitif
Filmi pozlayıp banyo ettikten sonra vizörden gördüğümüz görüntüyü elde ederiz. Yani negatif filmlerdeki gibi renkler ters ve kontrast değil, doğada olduğu gibi görünür. Reversal denilen bu tip filmlere, slide veya dia film de denilmektedir. Üretim sırasında kullanılan krom madeni nedeniyle crome eki ile isimlendirilebilirler. ( Agfachrome, Ektachrome ) Her formatta renkli pozitif film üretilmektedir.
Reversal filmler bir projeksiyon makinesi yardımıyla perdeye görüntüleri düşürülerek seyredilebilirler. Bu sayede boyutları büyütülebilir veya küçültülebilir. Ressamlar bu yöntemle bir görüntüyü tuvale veya daha büyük alanlara yansıtarak resim yapmaktadırlar. Reversal filmler negatif filmlerden farklı banyo malzemesi ile farklı şekilde banyo edilirler.
Renkli pozitif filmler projeksiyon veya direkt baskı amaçlı kullanılırlar. Pozitif görüntü oluşumu için film önce Siyah Beyaz geliştiricide yıkanır daha sonra renklerin oluşması için ikinci banyo da yıkanır.
Renkli pozitif filmlerde renkler film üzerinde doğadaki orijinal renkler gibidirler. Pozitif renkli filmlerden karta direk baskı yapılacak olursa kart üzerindeki görüntü doğadaki renklerin tersi olur. Bu nedenle pozitif filmler ya projeksiyon aracılığıyla ya da doğrudan doğruya kullanılırlar. Günümüzde pozitif filmlerden de pozitif kart baskısı yapılabilmektedir. Film üzerinde pozitif görüntü elde edilmesi için film önce siyah beyaz geliştiricide, her tabaka üzerinde siyah-beyaz gümüşlü bir görüntü elde edilir. Daha sonra ilk geliştirme banyosu sırasında etkilenmemiş yerlerde boya ve her tabakada pozitif renkler oluşur.
Renkli pozitif ve negatif filmlerin gün ışığı (daylight) ve yapay ışık (tungsten) koşullarına göre üretilmiş iki ayrı tipi vardır. Gün ışığı filmleri en doğru renk dengesini güneş ışığı ile aydınlatılan konularda verirken, yapay ışıkta pozlandırılırsa renkler sarı-kahverengi sonuç verir.
Yapay ışık filmleri ise tungsten ampulünün ışığında en doğru renk dengesini verirken, gün ışığında bu film kullanıldığında mavi tonların hakim olduğunu görürüz. Bu renk kaymalarını düzeltmek için renk dengeleme ve renk düzeltme filtreleri kullanılabilir. Yapay ışık filmleri tungsten kaynağının cinsine göre iki tiptir. A-tipi filmler renk sıcaklığı 3400 kelvin olan fotoğraf ampulleri için üretilmiştir. B-tipi filmler ise renk sıcaklığı 3200 kelvin olan stüdyo aydınlatması içindir.
Bu tür filmler çift emülsiyon katmanı içerirler ve cismin bütün renklerini tam veya yarım tonlar olarak gözümüzün gördüğü biçimde yanı pozitif olarak verirler. Dönüşümlü filmler, geliştirme sırasında ara ışıklama denen bir işlem sonrası pozitif görüntü verirler. Saydam adını alan bu son ürün genellikle projeksiyon ile izlenir. Cibachrome ve benzer teknikler dışında ara negatif almaksızın, kart baskısı yapılamaz.
Matbaada çoğaltılacak, basın, reklamcılık, poster, afiş gibi iş ve çalışmalar ile saydam gösterileri, multivizyon çalışmaları için uygundur. Dönüşümlü filmlerle yapılan çekimlerde dikkat edilmesi gereken, çerçevelemenin ve konu düzenlemesinin çok dikkatli yapılmasıdır. Ayrıca çok pozlandırılan filmlerin açık, az pozlandırılan filmlerin ise koyu çıkacağı unutulmamalıdır.
Gün Işığı ( Day Light ) Renkli Filmler
D - Tipi Film
Genelde gündüz çalışmalarında kullanılması için üretildiğinden bu ismi almıştır. Gün ışığının renk ısısı 5000Kº - 6000Kº civarında en iyi sonucu verirler. 5600Kº civarında renk ısısına sahip flaş, projektör, kaynak makinesi benzeri yapay ışık kaynaklarında kullanılır.
Yapay Işık Tipi ( Artifical veya Tungsten ) Renkli Filmler
A - Tipi Film
Fotografcılıkta kullanılan Photoflood lambalarıyla kullanılır.
F - Tipi Film
3800Kº civarındaki beyaz ışık flaşlarıyla kullanılır.
B - Tipi Film
Projektörlerin 3200Kº tungsten lambaları altında çalışırken, evlerde kullanılan akkor flamanlı lambalar ile çalışırken kullanılan film tipidir.
Polaroid Filmler
Polaroid filmler 120 roll filmler gibi büyük boyutlu olarak üretildiler. Çünkü amaç kaliteydi. Günümüzde üretilen daha küçük boylarda film kullanan makineler de vardır. Filmin en büyük özelliği kendi banyo malzemesini üzerinde bulundurmasıdır.
Anında görüntü veren üç renge duyarlı bileşik taşıyan filmlerin her birinde boya hazır olarak kart üzerinde bulunmaktadır. İşleme polaroid film kullanan makinede pozlandırma ile başlanır. Film pozlandıktan hemen sonra mekanik bir düzenek yardımıyla makineden fotoğrafçı tarafından çekilerek çıkartılır. Film çıkarken kimyasal maddeyi film yüzeyine bulaştırır ve işlem de başlar. Işıktan etkilenen bileşikler karşılarına gelen yüzeydeki boyayı tutar. Boya diğer tarafa aktarılır. Örneğin maviye duyarlı bir tabakada, üzerinde hiç mavi olmayan bir görüntü sadece sarı rengin aktarımına sebep olur. Yeşile duyarlı tabakada eğer görüntüde yeşil yoksa magenta aktarılır. Beyaz bölgelerde hiç bir boya aktarımı olmaz, siyah bölgelerde ise tüm boyalar aktarılır. Yüz yüze gelmiş negatif ve pozitif dışarı çıkarıldığında alıcı tabaka bütün renkleri taşıyan bir pozitiftir. Bu sayede makineden çıkan film bir süre sonra görülebilir, kullanılabilir hale gelir.
Bu işlem diğer film çeşitlerinde karanlık oda, banyo ve agrandizör yardımıyla olmaktadır. Yani çekilen sonucu görebilmek için belirli bir zamana ihtiyaç vardır. Oysa polaroid filmlerde bu süre belirli ve çok kısadır. Film bu nedenle dünyanın her yerinde, her zaman kullanılabilir.
Polaroid filmler diğer filmler gibi ışık geçirmez koruyucu paket içinde satılırlar.
APS Filmler
Advanced Photo System
Film formatı 35mm'den daha küçük olup 24mm eninde 15, 25 veya 40 adet film boyutlarında olarak kartuşa yerleştirilmiştir. Her bir kare 9/16 oranında film üzerine kaydedilir ve isteğe göre 2/3, 9/16 veya 1/3 oranında klasik, orta ve panoramik olmak üzere üç değişik formatta basılabilir.
Filmin makineye kolay takılması, fotograf makinesinin küçük olması, index sayfasına (makinenin özelliklerine göre) fotografçının adı, çekim tarihi, mekanlar, baskıyı yapan stüdyonun adı, film numarası gibi bilgiler basılabilmesi ve daha sonraki baskılar için kolaylık sağlaması, film bitmeden film kartuşunun değiştirilebilmesi gibi özellikleri APS filmlerin kullanımını artırmaktadır.
Film hızları arttıkça; Işık ihtiyacı azalır. Pozlama süresi azalır. Fotografı oluşturan en küçük nokta yani grenler büyür. Grenlerin büyük olması fotografın baskısında keskinliğin azalmasına neden olur.
Film hızları azaldıkça; Işık ihtiyacı artar. Pozlama süresi uzar. Grenler küçülür.
Yavaş (16-40 ASA* )
Poz süresi uzundur. Film üzerinde fotografı oluşturan gerenleri çok küçük olduğundan baskılarda yüksek keskinlik verirler . Işık sorunu olmayan yerlerde veya durağan konuların çekimlerinde kullanılırlar.
Orta Hızlı ( 50-100 ASA* )
En çok kullanılan film hızıdır. Normal bir görüntü ve keskinlik verirler. Daha çok dış çekimlerde durağan veya az hareketli konular için uygundur.
Hızlı Filmler (125-400 ASA* )
Hareketli konuların çekimlerinde veya uygun ışık koşullarının olmadığı zamanlarda kullanılırlar. İri grenli olduklarından bu filmden yapılan baskıların keskinliği azalır. Manzara veya portre konularında daha sık kullanılır.
Çok Hızlı ( 800-3200 ASA* )
Çok hareketli konuların veya gece fotograflarının çekimlerinde kullanılır. Grenleri çok iri olduğundan bu tür filmlerden üretilen baskıların keskinliği daha da azalır. Yeterince aydınlanmamış kapalı mekan çekimlerinde kullanılır.
(*) ASA (Amerikan Standartlar Enstitüsü tarafından belirlenmiş film hız birimidir)
ASA değerleri aritmetik dizi özelliği gösterir. 100 ASA'lık bir film 50 ASA'lı filmden iki katı daha duyarlıdır.
ASA*
12 50 64 100 160 400 800
DIN*
12 18 19 21 23 27 30
(*) DIN (Alman Standartlar Enstitüsü tarafından belirlenmiş film hız birimidir)
DIN değerleri her üç birimde bir çift artar. 24 DIN'lik bir film 21 DIN'lik filmden iki katı daha duyarlıdır.
ISO ile gösterilen film hızı filmin ışığa olan duyarlılığını gösterir. ISO değeri arttıkça ışığa duyulan gereksinim azalır.
Çok Yavaş Filmler (4 - 20 ISO)
Yavaş Filmler (25 - 64 ISO)
Orta Hızlı ( 80 - 160 ISO )
Hızlı Filmler (200 - 500 ISO )
Çok Hızlı ( 640 - 3200 ISO )
Birim olarak ASA hızları verilmiştir.
UV Fotograf Filmleri
Ortonom Filmler, UV Films
Mavi renge ve ultraviolet ışığa karşı duyarlı filmlerdir. Genelde düşük süratte ve yüksek kontrastta üretilirler. Siyah beyaz renklerden oluşan yazı, grafik, plan ve kroki çalışmalarında diğer filmlere göre avantajlıdırlar. Detayları kaydetme ve yüksek devolapman hızları vardır. Gren sayıları fazladır. Ancak renk körüdürler. Bu nedenle renkli ve normal kontrast istenen çalışmalarda kullanılamazlar. Kırmızı ışık altında karanlık oda ve banyo edilebilirler.
Ultraviolet fotograf elde etmek için özel olarak Infrared filmler gibi UV filmler üretilmemiştir. Fakat UV ışığa karşı duyarlı olan ortonom ve pankromatik filmler kullanılarak, özel filtreler yardımıyla UV fotograflar çekilebilmektedir.
Kodak (EPY, E160T, E320T) tungsten filmler ile UV fotograf çekilebilmektedir.
Fuji ise RTP filmleri üretmiştir.
Ortokromatik Filmler
Kırmızı haricinde bütün renklere karşı duyarlıdır. Üretilen 6x9 rulo filmler genelde ortokromatiktir. Kırmızı ışık altında banyo edilebilirler. Genelde normal ışık duyarlılığında üretilirler.
Pankromatik Filmler
Kırmızı dahil bütün renklere karşı duyarlıdırlar. Pankromatik filmler özellikle çok renkli konuların çekilmesi ve kopyalanmasında kullanılırlar. İlk banyoları bütün renklere karşı duyarlı oldukları için karanlıkta yapılır.
Pankromatik filmleri üç sınıfta toplayabiliriz.
Adi Pankromatik Filmler
Ultraviolet, mavi, açık tonlarda kırmızıya duyarlıdırlar. Yeşil renge karşı ise daha az duyarlıdırlar.
Ortopankromatik Filmler
Bütün renklere karşı aynı duyarlılıktadırlar.
Hiperpankromatik Filmler
Mavi, Yeşil ve Koyu kırmızı renge karşı aynı duyarlılıktadır.
Infrared Fotograf Filmleri
Infrared ( Kızıl Ötesi ) fotograf elde etmek için özel olarak EIR ( Infrared Ektacrome ) filmler üretilmiştir. Ülkemizde bulunabilen bu filmlerden dia olanları E6 banyosu ile yıkanmaktadır. Ülkemizde renkli dia ve siyah beyaz infrared filmler bulunmakta ve banyosu yapılabilmektedir.
Mavi ve kırmızı renklere karşı daha duyarlıdır. Daha çok gece ve karanlıkta yapılan çalışmalarda tercih edilir. Cisimlerin yüzeylerine çarparak yansıyan infarared ışınları daha iyi algılayabilirler. Bu nedenle infarared filmlerin en büyük özelliği sisli havalarda normale yakın görüntü elde etmektir. Puslu havalarda deniz mavi, ağaçlarda yeşil renkte ışığı yansıttıklarından, infrared filmlerle çekim yapmak kolaylaşmaktadır. Özellikle dış mekanlarda, güneş ışığı olmadan manzara fotografı çekmek amacıyla kullanılır. Gece gözün bile zor gördüğü manzarayı algılayabilir. Detayları daha keskin hatlarla ortaya çıkarabilecek yapıda üretilmişlerdir.
İnfrared filmler, puslu havalarda bir görüntünün fotografının çekilmesi gerektiğinde, gizlenmiş arazi parçalarının detay çekimlerinde, tarım işlerinde, arkeoloji ve jeoloji alanlarında, deniz, orman ve ekili arazilerin fotograf çekimlerinde kullanılmaktadır.
Son zamanlarda fotografçılar alternatif bir fotograf tekniği olarak infrared filmlerle çalışmalar yapmaktadırlar.
Kodalith - Reprolith Filmler
Daha çok matbaacılıkta kullanılan ve diğer filmlere nazaran daha çok detayı ortaya çıkaran yetenekte filmlerdir. Yüksek kontrast ve seri banyo olanağı verirler. Emisyon tabakaları diğer filmlere nazaran daha incedir ve banyo solüsyonlarından daha kolay etkilenir.
Film Hızı
Fotoğraf emülsiyonlarının ışığa karşı duyarlıklarına duyarlık veya hız adı verilir. Film şeridi üzerinde bulunan mikron kalınlığındaki ışığa karşı duyarlı emisyon tabakası filmin hızını belirleyen faktördür. Fotoğraf malzemesinin hızı emülsiyondaki gümüş halojenür taneciklerinin (grenlerin) büyüklüğü ile yakından ilişkilidir. Üretici firmalar film kutusu üzerine filmin ışığa karşı duyarlılığını belirleyen standartları belirtmek zorundadırlar. Daha ayrıntılı bilgi için üretici firmaların kataloglarından teknik verilere ulaşmak mümkündür.
Üretim sırasında filmin hızı yüksek ısı altında emisyona katılan amonyak miktarıyla ayarlanır. Hızlı filmler ışığa karşı fazla duyarlı, normal değer 100 Asa ışığa karşı normal ölçüde duyarlı, yavaş filmler ise ışığa karşı az duyarlıdır.
Hızlı filmlerin yapısındaki ışığa karşı duyarlı grenler büyük, yavaş filmlerde ise grenler küçüktür. Hızlı filmlerde pozlanan çerçeve içindeki gren sayısı 35 mm 64 Asa için yaklaşık 200.000 gren ise yavaş filmlerde 320 Asa için 500.000 gren olacaktır. Bu nedenle hızlı filmler ile yapılan çalışmalar karta büyük oranlarda basıldığında insan gözünün algılayabileceği ölçüde grenler görülebilir. Yavaş filmlerde ise gren oranları daha küçük olduğundan insan gözü tarafından daha az algılanır. Gren sayısı filmin hızını belirlediği gibi aynı zamanda görüntü kalitesine de etki eder. En kaliteli görüntü 1 Asa film kullanarak çekilebilir.
Tabii ki normal hıza sahip, tüketimi fazla olan banyo müdahalesi gerektirmeyen filmler standartlaşmıştır ve artık satıcıdan film istendiğinde 100 asa film verilmektedir. Hızlı ve düşük hızlı filmler ise banyo sırasında müdahale gerektirdiğinden ve üretim sırasında maliyetlerinin yüksek oluşundan daha pahalıdır.
Film üretildiği tarihten itibaren kimyasal reaksiyona başlar. Bu reaksiyon sıcak ve nemli ortamlarda daha fazla, serin ve rutubetsiz ortamlarda daha az olur. Bir süre sonra film üretici tarafından verilen katalog değerlerinden uzaklaşmaya başlar. Bu süre üretici tarafından önerilmekte ve film kutusu üzerinde son kullanma tarihi olarak yazmaktadır. Sürenin aşılması filmin ışığa karşı duyarlılığını azaltır.
Bazı Siyah-beyaz filmler renk tabanlı olarak günümüzde üretilmektedir. Bu filmler Siyah-beyaz olmalarına karşılık renkli banyolarda banyo edilmekte ama sonuç olarak görüntü siyah-beyaz oluşmaktadır.
Dünyada bir çok üretici firma tarafından film üretildiğinden bu konuda bir standartlaşmaya ihtiyaç duyulmuştur. Fotograf makinesi üreticilerinin, Film laboratuar ve banyo cihazları üreticilerinin ve son kullanıcıların aynı teknik ayarlarda buluşmasını sağlamak gerekir. Bu amaçla günümüzde kullanılan Asa ve Din olmak üzere iki önemli standarda uyulmaktadır.
Filmlerin hızları sayısal olarak ifade edilir. Çeşitli hız skalaları olmakla birlikte bunlar, logaritmik ve aritmetik skalalar olmak üzere iki grup içinde toplanır. Almanya kökenli olup uluslar arası olarak da kullanılan DIN (Deutsche Industrie Normen-Alman Endüstri Normları) logaritmik skaladır. Amerika Birleşik Devletleri kökenli ASA (American Standards Association) aritmetik skaladır. Günümüzde DIN ve ASA hız değerleri ifade şekillerinin yanında ISO, HD ve GOST gibi ifadelerde kullanılmaktadır. Bunlar bazen tek başlarına kullanılırken bazen birlikte kullanılmaktadır. Gerek renkli gerekse Siyah-beyaz filmler için geçerli olan bu sınıflandırma filmlerin ışığa karşı duyarlılık derecesine göre sınıflandırılmasını kapsar. Duyarlılık biriminin fazla olması filmin ışığa karşı çok duyarlı olduğunu, dolaysı ile yetersiz ışık şartlarında kullanılması gerektiğini ifade eder.
ASA
( American Standards Association ) Amerikan Standartları Teşkilatı.
Amerikan standardı olmakla birlikte fotograf Amerika dışında da kullanılacak ürünleri etkiler. Amerikan malı kullanacak ülkeler veya şirketler bu standardı göz önünde bulundurmalıdır.
DIN
( Deutsche Industrie Norm ) Alman Endüstri Standardı.
Alman üretimleri için kullanılan bir standart olmakla birlikte Alman malı kullanan diğer ülkelerin uymak zorunda olduğu bir standartlaşmadır.
Film Hızını Etkileyen Unsurlar
-Film tabakası üzerine üretici tarafından sabitlenen emisyon tabakasının ışığa duyarlılığı.
-Filmin üretildiği tarihten, kullanıldığı tarihe kadar geçen süre.
-Filmin pozlandıkdan sonra laboratuarda banyo edilene kadar geçen süre.
-Filmin üretildiği andan itibaren pozlanıncaya kadar ortalama oda sıcaklığından daha düşük ve karanlık bir ortamda saklanmaması.
Filmlerin Temizliği
Filmler taşıma, saklama ve kullanım sırasında kirlenebilir. Bu kirlenme toz, insan elinden bulaşan doğal yağ lekeleri, film üzerine dökülen sıvılar veya banyo artıklarından kaynaklanabilir. Bir bez ile silmek kesinlikle filmi çizecektir. Hatta filmi el ile tutarak temizlemeye çalışmak bile daha büyük zararlara yol açabilir. Bu nedenle temizlik amaçlı üretilen özel ürünlerden faydalanmak gerekir.
Filmde Görüntünün Oluşumu
Duyarkatta oluşan ışığın taşıdığı enerji, Gümüş bromür (AgBr), Gümüş klorür (AgCl), ve Gümüş iyodür(AgI) gibi emülsiyondaki tuzlara aktarılır. Ve böylece ışık düşen bölgelerdeki gümüş tuzu molekülleri arasındaki bağlar kopar, ışık görmemiş bölgelerdeki bileşikler aynen kalır.
İşte bu aşamada duyarkatta oluşan ancak gözle görülmeyen bir tür elektro kimyasal görüntü oluşur. Bu görüntü bu aşamada gizlidir, görülemez. Geliştirme işlemi duyarkatta oluşan elektro kimyasal atomik değişmeyi milyonlarca kere büyütür ve gözle görülebilir bir hale getirir. Filmde en fazla pozlandırılmış alanlar, siyahtan griye doğru tonlanır, bu anda film sütlü bir görünümdedir. Ve hala ışıktan etkilenmeye hazırdır. Bu şekliyle negatifi kullanmak mümkün değildir. Negatif stop ve saptama banyolarından geçirilerek, film bünyesinde bulunan ışık görmemiş gümüş tuzu bileşiklerinin atılması sağlanır.
